Hỏi: Con tôi năm nay 18 tuổi, học lớp 12. Trước đây, cháu học rất tốt nhưng hơn một tháng nay, cháu chểnh mảng việc học hành, không chăm sóc cơ thể, ngủ kém, không muốn ăn. Hầu như ai hỏi gì thì cháu cũng không muốn trả lời. Vậy con tôi mắc bệnh gì và phải điều trị như thế nào?

camandn@...

Trả lời: Con của chị có thể bị bệnh trầm cảm, một rối loạn trong đó cảm giác buồn chán chi phối mọi hoạt động cơ thể và kéo dài hơn 2 tuần. Ở tuổi thanh thiếu niên, do biến đổi về tâm sinh lý nên rất dễ bị bệnh trầm cảm. Bệnh này ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất và tinh thần, làm giảm khả năng học tập. Theo thống kê, cứ 12 thiếu niên thì có một người bị trầm cảm trước tuổi 18. Tỷ lệ nữ ở tuổi dậy thì bị trầm cảm gấp đôi nam giới. Trầm cảm còn là nguy cơ gây tự tử, chiếm tỷ lệ chiếm khoảng 50% các trường hợp.

Dấu hiệu để nhận biết bệnh trầm cảm: không quan tâm vệ sinh thân thể, quần áo lôi thôi, cử chỉ chậm chạp hoặc nóng nảy; khí sắc trầm buồn; mất sự quan tâm, thích thú; giảm khả năng tập trung chú ý; hay do dự; giảm vận động, không thích vui đùa, không tham gia các hoạt động thể thao như trước; thường xuyên lo âu, sợ hãi mà không rõ nguyên nhân; giảm sự tự trọng và mất niềm tin vào bản thân, có suy nghĩ không xứng đáng, bi quan đối với tương lai; thay đổi trọng lượng cơ thể, sụt cân do chán ăn hoặc béo phì do ăn nhiều; mất ngủ, dễ mệt mỏi, đôi khi xuất hiện các cơn vật vã.

Bệnh trầm cảm cũng có thể biểu hiện với các triệu chứng như: nhức đầu, đau lưng, đau bụng, ra mồ hôi, tim đập nhanh, đánh trống ngực, đau ngực... Đi khám nội khoa tổng quát và thường được chẩn đoán chung chung là rối loạn thần kinh thực vật. Nếu bệnh nặng hơn, trẻ có thể chọn hành vi tự tử để giải quyết những bế tắc.

Để con tránh bị trầm cảm, cha mẹ nên quan tâm đến trẻ nhiều hơn, dành thời gian trò chuyện để hiểu rõ cảm xúc và lo âu của trẻ, đồng thời giúp con khẳng định giá trị của mình. Bình tĩnh giải thích cho con hiểu những thay đổi về tâm sinh lý cũng như những bất ổn trong gia đình. Không phán xét, tránh can thiệp quá sâu vào những chuyện riêng tư của trẻ. Chú ý chế độ dinh dưỡng của con, ăn uống đầy đủ, uống thêm vitamin. Hạn chế cho con xem TV, chơi game. Yêu cầu con ngủ đủ giấc, từ 7-8 giờ/ngày. Nếu con có cảm giác hoặc có hành vi hủy hoại thân thể thì cha mẹ phải thường xuyên ở bên cạnh trẻ và nhờ bác sĩ tâm thần trợ giúp. Nếu những liệu pháp tâm lý này không giúp trẻ thoát khỏi tình trạng trầm cảm, thì nên đưa cháu đến bác sĩ tâm thần. Cần lưu ý, không nên tự ý cho con uống thuốc khi chưa có chẩn đoán rõ ràng.



Nhận lời mời của báo Tuổi trẻ, từ 15/12/2009, Bác sỹ của Trung tâm Bác sỹ gia đình Đà nẵng trở thành cộng tác viên thường xuyên của tờ báo nổi tiếng này. Vào thứ 3 hàng tuần sẽ có bài của Trung tâm trên trang 24G Miền Trung, trong chuyên mục Bác sỹ gia đình.