Home

Tăng huyết áp tâm trương

Hỏi: Xin bác sĩ cho em biết một số thông tin cơ bản về tăng huyết áp tâm trương như: Nguyên nhân - Hậu quả - Điều trị.

Một bạn đọc ở Q. Hải châu – TP. Đà nẵng

Trả lời: Đây là câu hỏi lý thú, và là vấn đề thời sự của y học. Câu hỏi này chứng tỏ em là người quan tâm đến bệnh tim mạch.

Trước đây người ta chỉ quan tâm đến huyết áp (HA) tâm thu. Nếu hỏi ai thì họ chỉ trả lời một chỉ số HA tối đa thôi. Ví dụ: một trăm sáu mươi…. Nhưng HA gồm 2 chỉ số: HA tâm thu và HA tâm trương.

Để dễ hiểu hơn về huyết áp, bác sĩ thường ví trái tim con người như cái bơm. Khi tim co bóp bơm một lượng máu đi nuôi khắp cơ thể, còn khi giản ra thì một lượng máu trở về tim để chuẩn bị cho lần bơm sau. Như vậy HA tâm thu (tối đa) được tạo ra do lực co bóp của cơ tim, còn HA tâm trương (tối thiểu) là áp lực của máu trở về tim khi tim giản ra hết mức (hay còn gọi là cuối kỳ tâm trương). Theo nguyên lý của bình thông nhau, lúc này, áp lực trong buồng tim bằng áp lực của thành mạch máu.

Như vậy, HA tâm trương cũng chính là áp lực của thành mạch máu lớn. Và chỉ số này được coi là tăng khi > 90mmHg. Khi trái tim còn khỏe mạnh, thì tăng HA tâm trương bao giờ cũng đi kèm tăng HA tâm thu.

Tất cả nguyên nhân làm tăng áp lực thành mạch máu đều dẫn đến tăng HA tâm trương. Ví dụ: bệnh thận, béo phì, tăng độ quánh của máu, tiểu đường, tăng A Uric, xơ vữa động mạch; thường xuyên uống thuốc Corticoid, NSAID; phụ nữ uống thuốc ngừa thai, phù; người có thói quen ăn mặn, uống rượu…

Trái tim con người bơm máu nuôi dưỡng khắp cơ thể, nhưng nó cũng được nuôi dưỡng bởi 2 động mạch vành trái và phải. Khi van động mạch chủ đóng lại, trong thời kỳ tâm trương, thì máu chảy vào 2 mạch vành để nuôi tim. Cho nên, tăng áp lực tâm trương sẽ làm tăng áp lực động mạch vành, cộng với tăng áp lực trong buồng tim, về lâu dài, sẽ làm tổn thương mạch vành.

Những bệnh mới được sử dụng trong chẩn đoán như: Rối loạn chức năng tâm trương, Suy tim tâm trương, Suy mạch vành mạn… là những biến chứng bắt nguồn từ tăng HA tâm trương này.

* Vấn đề điều trị tăng HA tâm trương phụ thuộc vào nguyên nhân làm tăng áp lực thành mạch. Ví dụ:

- Điều trị bệnh thận.
- Béo phì: giảm cân, kiêng ăn, tập thể dục, ăn nhiều rau quả.
- Điều trị bệnh tiểu đường, hạn chế ăn ngọt
- Kiểm soát Lipid máu. Giảm ăn dầu mỡ.
- Điều trị bệnh Gout, kiêng ăn thịt có màu đỏ.
- Chế độ ăn giảm muối. Bỏ rượu, thuốc lá.
- Ăn thức ăn có nhiều Kali, Calcium, Magie như chuối, rau quả.
- Điều trị lợi tiểu, giảm phù.
- Xem xét lại việc uống thuốc ngừa thai, Corticoid, NSAID…

BS. Lê Nguyên Sang

Trung tâm Family - Bác sĩ Gia đình Đà Nẵng
http://www.familyhospital.vn/

Nhận lời mời của báo Tuổi trẻ, từ 15/12/2009, Bác sỹ của Trung tâm Bác sỹ gia đình Đà nẵng trở thành cộng tác viên thường xuyên của tờ báo nổi tiếng này. Vào thứ 3 hàng tuần sẽ có bài của Trung tâm trên trang 24G Miền Trung, trong chuyên mục Bác sỹ gia đình.